آموزش تصویری گام به گامآموزش های رایگانگرافیکمجله

راهنمای انتخاب پالت رنگ برای طراحی

آموزش اصول و ابزارها

رنگ عنصری است که به خودی خود می‌تواند با مخاطب ارتباط برقرار کند. اصولاً برای انتخاب پالت رنگ در یک پروژۀ جدید چه قدر وقت می‌گذارید؟ شاید گاهی به عنوان یک طراح اهمیت رنگ را نادیده بگیرید. اما باید بدانید انتخاب پالت رنگ مناسب امری ضروری است و در عین حال کار راحتی نیست. به خصوص اگر یک طراح تازه‌کار باشید.

شاید بپرسید برای انتخاب رنگ چه چیزی از همه مهم‌تر است؟ جواب “تمرین” است. البته شناخت رنگ‌ها و درک معنی و احساسی که انتقال می‌دهند برای انتخاب درست بسیار مهم است. در این مقاله در مورد اصول تئوری رنگ‌ها و چگونگی به کار گرفتن آن‌ها در طراحی با شما صحبت می‌کنیم و موارد زیر را بیشتر توضیح می‌دهیم:

  1. شناخت اصول رنگ‌ها
  2. انتخاب پالت رنگ مناسب برای یک طراحی
  3. پالت رنگی منحصر به فرد خود را داشته باشید

۱/ شناخت اصول رنگ‌ها

چرخۀ رنگ

نقطۀ شروع تئوری رنگ، چرخۀ رنگ است که به طور کلی از ۱۲ رنگ خالص تشکیل شده است. این چرخۀ رنگ در واقع چگونگی ترکیب و ارتباط رنگ‌ها را نشان می‌دهد. رنگ‌های دیگری که در این چرخه نیستند، با ترکیب کردن این ۱۲ رنگ با هم تولید می‌شوند.

پالت رنگ

خود این ۱۲ رنگ به ۳ دسته تقسیم می‌شوند:

رنگ‌های اصلی یا درجۀ اول (قرمز/ آبی / زرد): این ۳ رنگ، خالص‌ترین رنگ‌ها هستند و از ترکیب و تغییر رنگ‌های دیگر تولید نمی‌شوند.

رنگ‌های ثانویه یا درجۀ دوم (نارنجی/ سبز/ بنفش): هر یک از این رنگ‌ها از ترکیب دو رنگ اصلی تولید می‌شوند.

رنگ‌های درجۀ سوم: این رنگ‌ها از ترکیب رنگ‌های اصلی و ثانویۀ مجاور هم (مثلاً آبی و سبز) تولید می‌شوند.

ویژگی رنگ‌ها

با ترکیب کردن ۱۲ رنگ چرخۀ رنگ، رنگ‌های زیادی تولید می‌شوند. برای درک این تغییرات باید با چند مفهوم اساسی زیر آشنا شوید:

فام (Hue): فام در واقع خود رنگ است که بارنگ‌های سیاه و سفید ترکیب نشده است. مثلاً وقتی می‌گوییم رنگ سبز، رنگ قرمز، رنگ آبی، منظور از رنگ، همان فام است.

Chrome: به خلوص یک رنگ اشاره دارد، بدون این که رنگ‌های سفید، سیاه یا خاکستری به آن اضافه شود.

اشباع (Saturation): درجۀ اشباع یا میزان خلوص یک رنگ است. به این معنی که مثلاً یک رنگ آبی خالص که با هیچ رنگ دیگری ترکیب نشده، بیشترین درجۀ خلوص را دارد.

 درخشندگی (Valu): میزان تیره یا روشن بودن رنگ است.

ته رنگ (Tint): کمرنگ کردن یک رنگ با اضافه کردن رنگ سفید به آن.

سایه (Shade): تیره کردن تدریجی رنگ با اضافه کردن رنگ سیاه به آن.  

تناژ (Tone): تیره کردن تدریجی رنگ با اضافه کردن خاکستری به آن.

رنگ‌های گرم و رنگ‌های سرد

یک وجه تمایز دیگر رنگ‌ها در چرخۀ رنگ، گرم یا سرد بودن آن‌هاست. از این ویژگی برای تمایز منطقۀ آبی-سبز از منطقۀ زرد-قرمز چرخه استفاده می‌شود.

حتما بخوانید!  چند ترفند حرفه‌ای برای استفاده از ابزار براش فتوشاپ

رنگ‌های سرد، رنگ‌هایی مثل آبی و سبز هستند که حس خنکی را القا می‌کنند. در مقابل رنگ‌های گرم مثل قرمز یا نارنجی احساس گرما را انتقال می‌دهند.

مثال از پالت رنگی از رنگ‌های سرد
پالت رنگ
مثال از پالت رنگی با رنگ‌های گرم

معنی رنگ ها

رنگ‌ها به خودی خود با بیننده ارتباط برقرار می‌کنند. در نتیجه اگر درست انتخاب شوند، می‌توانند یک ابزار قدرتمند باشند. پشت هر رنگ، معنایی وجود دارد. در حقیقت روانشناسی رنگ‌ها نه تنها برای محققان، بلکه برای بازاریاب‌ها موضوع جذاب و هیجان‌انگیزی است.

پالت رنگ

پالت رنگی که برای طراحی‌تان انتخاب می‌کنید، قطعاً در برقراری ارتباط تعیین‌کننده است و تأثیر مستقیمی بر درک مخاطب از طرح شما دارد. برای همین در ادامه به معانی بعضی از رنگ‌ها اشاره می‌کنم:

قرمز: عشق، آتش، انرژی، استحکام

بنفش: قدرت، ثروت، جاه‌طلبی، سلطنتی

آبی: آرامش، ثبات، اعتماد، عمق

سبز: طراوت، طبیعت، رشد، امنیت

زرد: لذت، انرژی، مثبت‌گرایی، روشنایی

نارنجی: گرما، خلاقیت، شادی، موفقیت

این نکته را باید در نظر داشته باشید که معنی رنگ‌ها با فرهنگ، محیط و درکی افراد آن محیط از آن رنگ، ارتباط نزدیکی دارد. شاید یک رنگ خاص برای افراد مختلف در جاهای مختلف دنیا معانی متفاوتی داشته باشد.

در واقع روانشناسی رنگ‌ها موضوع گسترده‌ای است. با این حال باید با در نظر گرفتن موارد بالا و موضوع طراحی‌تان رنگ مناسب را پیدا کنید. مثلاً پالت رنگی استفاده شده در منوی یک رستوران با پالت رنگی یک لندینگ پیج مربوط به خدمات زیبایی و سلامت قطعاً متفاوت است.

هارمونی در پالت رنگ

اگر مبتدی هستید، شناخت روابط رنگ‌ها می‌تواند نقطۀ شروع خوبی برای انتخاب یک پالت مناسب باشد. قوانین ترکیب رنگ‌ها و هارمونی بر اساس جایگاه هر رنگ در چرخۀ رنگ است. در ادامه بعضی از طرح‌های رنگی اساسی (رنگ‌بندی) آمده است:

تک‌رنگ (Monochroamtic): این طرح فقط با یک رنگ و تغییرات همان رنگ شکل می‌گیرد. انتخاب پالت‌های رنگی تک‌رنگ، اصولاً نتیجۀ خوبی می‌دهند، چراکه رنگ‌ها قطعاً با هم هماهنگ هستند. با این حال گاهی ممکن است کسل‌کننده باشند.

پالت رنگ

مشابه (Analogous): این رنگ‌بندی از رنگ‌هایی که در چرخۀ رنگ کنار یکدیگرند شکل می‌گیرد.

پالت رنگ

مکمل (Complementary): از رنگ‌های مخالف در چرخۀ رنگ تشکیل می‌شود. رنگ‌های مخالف رنگ‌هایی هستند که در چرخۀ رنگ رو به روی یکدیگر قرار گرفته‌اند. هدف این طرح، ایجاد کنتراست بالا و ایجاد یک پالت رنگ جذاب است.

متساوی‌الساقین (Split-Complementary): در این طرح ۳ رنگ انتخاب می‌شود. به گونه‌ای که رنگ اول را انتخاب می‌کنید و بعد دو رنگی را که مجاور رنگ مکمل آن هستند انتخاب می‌کنید.

رنگ‌های سه‌گانه (Triadic): این طرح از ۳ رنگ جداگانه تشکیل می‌شود که در چرخۀ رنگ به صورت مثلث در فاصلۀ مساوی از هم قرار گرفته‌اند.

حتما بخوانید!  5 نرم افزار مناسب گرافیست ها در آی پد که نباید از دست داد

۲/ انتخاب پالت رنگ مناسب برای یک طراحی

طراحان دائماً با طرح‌ها و پروژه‌های مختلف سر و کار دارند و هر بار که پروژۀ جدیدی را شروع می‌کنند، باید به مخاطب خاص آن پروژه توجه کنند. مثلاً طراحی برای بنر تخفیف یک فروشگاه با طراحی برای کارت دعوت تولد یک کودک خیلی متفاوت است. تفاوت در چنین مواردی کاملاً قابل تشخیص است، اما گاهی شاید به این راحتی نباشد. به همین دلیل قبل از شروع پروژه در مورد طرح خود و مخاطبان آن کاملاً فکر کنید. با این کار انتخاب پالت رنگ مناسب بسیار راحت‌تر می‌شود. این نکات می‌تواند برای انتخاب پالت ایده‌آل به شما کمک کند:

به مفهوم، موضوع و سبک طرحتان فکر کنید

بعضی از رنگ‌ها به طور سنتی به بعضی موضوعات مرتبط‌ند. مثلاً  Black Friday  قطعاً به رنگ سیاه مربوط است که معمولاً با رنگ قرمز یا زرد ترکیب می‌شود. یا مثلاً رنگ‌های قرمز و سبز نقش اصلی را در طراحی‌های کریسمس دارند. پس برای بعضی مفاهیم تصوراتی وجود دارد که طبق همان می‌توانید به راحتی پالت رنگ را انتخاب کنید. اما اگر برای موضوع مورد نظرتان رنگ خاصی وجود ندارد، باید در مورد اینکه چگونه می‌خواهید با مخاطب ارتباط برقرار کنید و کدام پالت مناسب‌تر است بیشتر فکر کنید.

علاوه بر این “سبک” موضوع بسیار مهمی است و می‌تواند به تنهایی پالت رنگ مناسب را مشخص کند. پس تعیین سبک طراحی خود را دست کم نگیرید.

پالت رنگ
در این تصویر، رنگ غالب سبز است. این رنگ به طور سنتی با طبیعت مرتبط است.

مخاطب کیست؟

به این فکر کنید که هدف طراحی شما چیست؟ مثلاً برای طراحی کارت ویزیت، بنا به این که این کارت برای معرفی چه کسی با چه شغلی است، پالت رنگ متفاوت خواهد بود. رنگ‌ها می‌توانند به خودی خود طراحی را زیباتر، شادتر و سرگرم‌کننده‌تر کنند.

پالت رنگ

ریسک کنید

بهترین راه برای متمایز کردن یک طراح، اورجینال بودن آن است؛ به خصوص اگر یک طراح با سابقه هستید. اگر از کلیشه‌ها دوری کنید و خودتان با رنگ‌ها بازی کنید و آزمایش کنید، احتمالاً با یک نتیجۀ جذاب و متفاوت رو به رو می‌شوید.

کارت دعوت عروسی حتماً نباید صورتی یا آبی باشد. این یعنی تفاوت!

۳/ پالت رنگ منحصر به فرد خود را داشته باشید

فرض کنید طراحی را شروع کرده‌اید و الآن مرحلۀ انتخاب پالت رنگ است. نکات زیر را برای ایجاد پالت خاص خود در نظر بگیرید:

الهام بگیرید

همۀ ما برای ساختن ایده‌های جدید به الهام گرفتن نیاز داریم. یک راه عالی برای ایده گرفتن این است که ببینید طراحان با تجربۀ دیگر چگونه رنگ‌ها را به کار می‌گیرند. برای این کار بهتر است سری به سایت‌هایی مثل Pinterest و Dribble بزنید و یا پست‌های طراحان در اینستاگرام را دنبال کنید.

حتما بخوانید!  اصلاح تار بودن تصاویر ناشی از لرزش در هنگام عکاسی

بعضی از طراحان آن‌قدر در خانه کار می‌کنند که دنیای واقعی بیرون را فراموش می‌کنند. دنبال منبع الهام هستید؟ از خانه بیرون بروید یا از پنجره بیرون را نگاه کنید. شهرها پر از ایده و رنگ هستند و طبیعت منبعی بی‌نظیر برای الهام گرفتن است. البته اگر به هر دلیلی در حال حاضر نمی‌توانید بیرون بروید، عکس منظره‌های طبیعی هم به کارتان می‌آیند!

از ابزار تولید رنگ استفاده کنید

این راه برای طراحان مبتدی عالی است. اگر گیج شده‌اید که چگونه یک پالت رنگ انتخاب کنید، نگران نباشید. ابزارهای تولید رنگ زیادی در دنیای اینترنت است که به شما کمک می‌کنند. اینجا بعضی از بهترین این ابزارها را آورده‌ایم که با کلیک روی نامشان می‌توانید وارد صفحۀ آن‌ها شوید:

علاوه بر این در اینستاگرام می‌توانید پیج‌هایی را پیدا کنید که تمرکزشان بر ترکیب رنگ‌هاست.

یک راه دیگر استخراج رنگ‌های یک تصویر است. در وب‌سایت Palette generator می‌توانید تصویر خود را آپلود کنید و پالت رنگ‌های آن را تحویل بگیرید.

حالا نوبت شماست!

حالا می‌توانید دست به کار شوید و پالت رنگ خود را انتخاب کنید. بهتر است بدانید بیشتر پالت‌ها شامل ۵ رنگ هستند و البته اصولاً هر چه تعداد  رنگ‌ها کمتر باشد بهتر است. برای شروع ساخت پالت، مطمئن باشید پالت شما شامل این موارد است:

رنگ اصلی: یک رنگ را به عنوان رنگ اصلی و رنگ‌های دیگر را بر اساس آن انتخاب کنید.

رنگ‌های خنثی: سعی کنید از رنگ‌های خنثی (خاکستری، بژ و …) استفاده کنید تا تعادل بیشتری در پالت برقرار شود.

رنگ تأکیدی (Accent): رنگ تأکیدی یک سایۀ خاص از رنگی است که با رنگ‌های دیگر پالت در تضاد است.  اضافه کردن یک رنگ  تأکیدی پالت را فوق‌العاده و طراحی را متفاوت می‌کند؛ به خصوص در پالت‌های ساده یا خنثی.

امتحان کردن

بعد از این که در ترکیب رنگ‌ها دستتان راه افتاد، با رنگ‌ها بازی کنید و ترکیب‌های متفاوت‌تر بسازید. فراموش نکنید که تمرین معجزه می‌کند!

سخن پایانی

پشت تئوری رنگ‌ها یک دنیای بزرگ وجود دارد. در این مقاله ما در مورد اصول اولیۀ روابط رنگ‌ها صحبت کردیم. انتخاب یک پالت رنگ مناسب اتفاقی نیست، بلکه به تمرین و دانش نیاز دارد. خوشبختانه رنگ‌ها همه جا هستند و هر طرف را که نگاه می‌کنیم، یک پالت رنگ می‌بینیم. نظر شما چیست؟ آیا نکته یا ابزار مفیدی برای ایجاد پالت در نظر دارید؟ می‌توانید نظر خود را در قسمت نظرات با ما به اشتراک بگذارید.

این مقاله از وب‌سایت Freepik برای مخاطبان محترم خانۀ فتوشاپ تهیه شده است. همچنین می‌توانید تأثیر روانشناسی رنگ در گرافیک را اینجا ببینید.

نمایش بیشتر

سپیده خسروآبادی

از بچگی به هنر علاقه داشتم. تو دانشگاه نرم افزار خوندم ولی این علاقه‌رو فراموش نکردم. خیلی زود با گرافیک آشنا شدم و فکر نمیکنم هیچوقت از یادگیری تو این حوزه دست بکشم. به مباحث سئو و محتوا هم علاقه دارم و در حال توسعه توانایی‌هام هستم. با کلیک کردن روی اسمم میتونید نوشته‌های من رو ببینید و دنبال کنید.

نوشته‌های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
بستن